نوای صنعت | تحلیل اقتصادی، گاهی مهم‌ترین نشانه تحول در یک بنگاه صنعتی، نه در اعلام برنامه‌های توسعه‌ای و نه در تغییر ساختارهای سازمانی، بلکه در اعداد و ارقامی دیده می‌شود که در صورت‌های مالی منعکس شده‌اند.
عملکرد شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ شرکت کارخانجات تولیدی شهید قندی، نمونه‌ای از چنین تغییری است؛ مجموعه‌ای که توانسته در فاصله‌ای کوتاه، از ثبت زیان به سودآوری قابل توجه برسد و هم‌زمان، مسیر تازه‌ای برای توسعه بازارهای داخلی و صادراتی خود ترسیم کند.
بررسی صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای این شرکت نشان می‌دهد درآمد عملیاتی در نیمه نخست سال با رشد ۱۴۴ درصدی به حدود ۷۹۴ میلیارد تومان رسیده است. این در حالی است که شرکت در دوره مشابه سال گذشته با زیان خالص ۳۷.۶ میلیارد تومانی مواجه بود، اما در شش‌ماهه امسال موفق به شناسایی ۲۰۹ میلیارد تومان سود خالص شده است؛ تغییری که صرفاً یک بهبود عددی نیست و می‌توان آن را نشانه‌ای از تغییر در کیفیت تصمیم‌گیری‌های عملیاتی و تجاری مجموعه دانست.
بازگشت به سودآوری؛ فراتر از رشد فروش
یکی از نکات قابل توجه در بررسی عملکرد شهید قندی، بهبود هم‌زمان شاخص‌های سودآوری در سطوح مختلف صورت سود و زیان است.
سود عملیاتی شرکت که در نیمه نخست سال گذشته حدود ۴۳ میلیارد تومان زیان بود، در دوره جاری به بیش از ۲۳۳ میلیارد تومان رسیده است.
همچنین سود ناخالص با رشد ۴۲۴ درصدی به حدود ۴۱۰ میلیارد تومان افزایش یافته و حاشیه سود ناخالص نیز از حدود ۲۴ درصد به ۵۲ درصد رسیده است.
اهمیت این ارقام از آن جهت است که بهبود عملکرد شرکت صرفاً حاصل افزایش حجم فروش یا عوامل مقطعی مالی نیست؛ بلکه بخش اصلی تغییر در عملیات واقعی بنگاه و توانایی آن در تبدیل درآمد به سود شکل گرفته است.
بازنگری در مفاد و نرخ قراردادهای فروش پیشین با توافق مشتریان، اصلاح شرایط تأمین مواد اولیه، مدیریت موجودی‌ها و متناسب‌سازی سیاست‌های فروش با تغییرات هزینه‌ای، از جمله اقداماتی بوده‌اند که در شکل‌گیری این روند نقش داشته‌اند.
در واقع، بهبود عملکرد زمانی معنا پیدا می‌کند که بنگاه بتواند در کنار افزایش درآمد، حاشیه سود خود را نیز حفظ و تقویت کند؛ موضوعی که در گزارش اخیر شهید قندی به‌وضوح قابل مشاهده است.
تغییر رویکرد در بازار؛ عبور از انتظار
برای تقاضای سنتی در شرایطی که کاهش سفارش‌های مخابراتی، بخشی از ظرفیت تولید شرکت را تحت تأثیر قرار داده بود، شهید قندی به‌جای تکیه صرف بر بازارهای سنتی، توسعه حضور در بازار کابل‌های برق را در دستور کار قرار داد.
این تغییر جهت، به‌ویژه در بخش کابل برق خودنگهدار، نتایج قابل اندازه‌گیری به همراه داشته است. تولید این محصول با رشد ۱۵۸ درصدی به ۵۲۲ کیلومتر رسیده و شرکت توانسته بخشی از ظرفیت تولید خود را به بازاری اختصاص دهد که امکان جذب سفارش‌های جدید و توسعه فروش در آن وجود دارد. هم‌زمان، حرکت به سمت تولید سفارش‌محور نیز اهمیت ویژه‌ای دارد؛ رویکردی که با کاهش احتمال انباشت محصولات فاقد مشتری، می‌تواند به مدیریت سرمایه در گردش، کاهش هزینه‌های نگهداری موجودی و افزایش بهره‌وری ظرفیت تولید کمک کند. این تغییر رویکرد را باید فراتر از جایگزینی یک محصول با محصول دیگر ارزیابی کرد. آنچه اهمیت دارد، افزایش انعطاف‌پذیری بنگاه در مواجهه با تغییرات تقاضا و توانایی شناسایی فرصت‌های تازه در بازار است.
صادرات؛ نقطه برجسته کارنامه شش‌ماهه
یکی دیگر از بخش‌های قابل توجه عملکرد شرکت، رشد چشمگیر فروش خارجی است. فروش صادراتی شهید قندی در شش‌ماهه نخست سال به حدود ۱۳۱ میلیارد تومان رسیده که بیش از ۱۰ برابر دوره مشابه سال گذشته است. در این میان، کابل برق خودنگهدار سهم عمده‌ای در توسعه بازارهای صادراتی داشته است؛ به‌گونه‌ای که میزان صادرات این محصول از ۲۸ کیلومتر در دوره مشابه سال قبل به ۴۱۹ کیلومتر افزایش یافته و حدود ۱۲۱ میلیارد تومان درآمد صادراتی ایجاد کرده است.
این ارقام نشان می‌دهد توسعه صادرات در این مجموعه صرفاً در حد یک هدف‌گذاری کلی باقی نمانده و توانسته به جریان واقعی درآمد تبدیل شود. در شرایطی که بسیاری از بنگاه‌های صنعتی با محدودیت‌های بازار داخلی، نوسانات هزینه تأمین و چالش‌های رقابتی مواجه‌اند، ایجاد بازارهای جایگزین و افزایش سهم صادرات می‌تواند یکی از مهم‌ترین ابزارهای پایداری درآمد و کاهش وابستگی به تقاضای داخلی باشد.
اهمیت ترکیب تجربه و چابکی در مدیریت صنعتی
با نگاهی فراتر از اعداد صورت‌های مالی، آنچه در کارنامه شش‌ماهه شهید قندی جلب توجه می‌کند، هم‌زمانی چند تغییر در حوزه‌های مختلف تصمیم‌گیری است؛ از اصلاح قراردادها و مدیریت تأمین گرفته تا تغییر ترکیب بازارهای هدف، توسعه صادرات و استفاده بهینه‌تر از ظرفیت‌های تولیدی.
اجرای هم‌زمان چنین اقداماتی در یک بنگاه صنعتی با سابقه و ساختار عملیاتی گسترده، مستلزم هماهنگی میان مدیریت اجرایی، حوزه بازرگانی، تولید و زنجیره تأمین است.
در این میان، ترکیب چابکی مدیریتی در سطح راهبری شرکت با بهره‌گیری از تجربه‌های تخصصی و اجرایی در حوزه بازرگانی و صنایع بزرگ، می‌تواند یکی از عوامل مؤثر در سرعت‌بخشیدن به تصمیم‌ها و تبدیل سیاست‌های مدیریتی به نتایج عملیاتی باشد.
از سوی دیگر، نقش‌آفرینی مؤثر سهامدار عمده در جهت‌دهی به مسیر فعالیت شرکت‌های زیرمجموعه، زمانی ارزش واقعی خود را نشان می‌دهد که آثار آن در عملکرد عملیاتی، سودآوری و ارتقای بهره‌وری بنگاه‌ها قابل اندازه‌گیری باشد. کارنامه اخیر شهید قندی را می‌توان از این منظر نیز مورد توجه قرار داد؛ نمونه‌ای از اینکه اصلاح مسیر مدیریتی، در صورت برخورداری از تصمیم‌های به‌موقع و اجرای هماهنگ، می‌تواند در فاصله‌ای نسبتاً کوتاه به تغییر محسوس شاخص‌های مالی منجر شود.
آزمون مهم‌تر؛ تثبیت دستاوردها
با وجود عملکرد قابل توجه در نیمه نخست سال، ارزیابی نهایی این تغییر مسیر به توانایی شرکت در حفظ و تداوم آن وابسته است. تثبیت حاشیه سود، استمرار جریان تأمین مواد اولیه، توسعه بازارهای صادراتی، حفظ مشتریان جدید و مدیریت سرمایه در گردش، از جمله موضوعاتی هستند که می‌توانند کیفیت این بهبود را در دوره‌های آتی مشخص کنند.
برای بنگاهی با ظرفیت‌های فنی، زیرساخت تولیدی و سابقه فعالیت شهید قندی، بازگشت به سودآوری را می‌توان نقطه شروع یک مسیر تازه دانست، نه پایان آن.
پیام مهم گزارش شش‌ماهه این شرکت برای بازار سرمایه نیز همین است: گاهی فاصله میان یک بنگاه زیان‌ده و یک مجموعه سودآور، بیش از آنکه به تغییر دارایی‌ها و ظرفیت‌های تولیدی وابسته باشد، به کیفیت تصمیم‌های مدیریتی، شناخت بازار و توانایی اجرای به‌موقع برنامه‌ها بستگی دارد.
اکنون پرسش اصلی درباره شهید قندی، صرفاً میزان سود محقق‌شده در شش‌ماهه نخست نیست؛ بلکه این است که آیا مجموعه می‌تواند این تغییر مسیر را به یک روند پایدار در عملکرد عملیاتی و جایگاه رقابتی خود تبدیل کند؟
